| Materiał z wykładów |
| NORMALIZACJA- planowany proces porządkowania upraszczania ujednolicania kształtowania własności wyrobu metod i dokładności jego wykonania, warunków dostawy i odbioru. PARAMETRY Praca W=Fs (J) Moc P= W/t (W) (J/s) W ruchu postępowym P=W/t=Fs/t=Fv W ruchu obrotowym P=Mw M – moment obrotowy w- prętkość kątowa Komponenty= mat. Ceramiczne+ two. Sztuczne + metale i stopy KLASYFIKACJA STOPÓW METALI Stopy żelaza (stale staliwa żeliwa) Metale i stopy metali nie żelaznych (s. miedzi s. aluminium s.cyny cynku s. ołowiu s. łożyskowa spieki z proszków żelaza i spieki z proszków nieżelaznych) KLASYFIKACJA STALI Stale Węglowe (Niestopowe) Konstrukcyjne (zwykłej jakości, wyższej jakości, wyższej jakości o szczególnym przeznaczeniu i szcz. własnościach) narzędziowe (płytko i głęboko charyujące się) Stale stopowe Konstrukcyjne (ogólnego przeznaczenia, o szczególnym prez., o szczeg. Własnościach,) Narzędziowe (do pracy na zimno i na gorąco, szybko tnące) STALIWA – stopy żelaza z węglem i innymi pierwiastkami. Zawierające do 2% C w stanie odlanym. Lepsze własności wytrzymałościowe plastyczne i spawalność niż żeliwa. Wada: duży skurcz odlewniczy (do 2 %) i wyższa niż żeliwo tem topnienia. Staliwa Węglowe do 0,6%C zwykłej jakości L400I L650I wyższej jakości L400II L6500II Staliwa stopowe do 1,4% C – konstrukcyjne ogólnego przeznaczenia(L20G,L35HG9) Odporne na ciśnienie (L40GH, L30GS) odporne na korozję (LH14, LH18N9) żaroodporne i żarowytrzymałe (LH7S2) ŻELIWA – stopy odlewowe żelaza z C o zawartości 2,5 -4,5%C o niskiej plastyczności Ż. Szare – ż.sz.zwykłe (duże płatki grafitu, Z/100) – ż. Sz. Modyfikowane żelazokrzemem (małe płatki grafitu z/350) ż.sz. sferoidalne (granulki grafitu Za35022) Żeliwa Białe (beż zastosowania do wytwarzania ż. ciągliwych) Żeliwa Ciągliwe – Białe (Zcb35004) i szare (Zcc3006) Żeliwa stopowe (zawierają inne pierwiastki) – żaroodporne (Z/Cr08) – Odporne na korozję (ZiSi15) – odporne na ciśnienie (Z/CrWTi) MOSIĄDZ- stop miedzi z cynkiem 45%>Zn>2% (im więcej Zn tym plastyczniejszy i wytrzymalszy) m. Odlewnicze (MA67) m. do przeróbki plastycznej MO64 (ołowiowe, specjalne, wysokoniklowe (nowe srebro)) BRĄZ- miedź z pierw. Np. Cyna, aluminium, krzem, beryl, ołów. b. Odlewniczy (B10 [10%Su] B1010{10% Su 10Pb}) B. do przeróbki plastycznejB4, B43 STOPY ALUMINIUM – do przeróbki plastycznej (Pa20 PA38) – odlewnicze (z krzemem AK20 z miedzią AM15) SPIEKI METALICZNE – Powstają z proszków metali i dodaje się inne składniki, prasuje się i spieka w piecach np. koła zębate, porowate łożyska samosmarujące, panewki łożyskowe elementy elektro. OCENA WYTRZYMAŁOŚCI MASZYN Projektowanie na dopuszczalne naprężenie Sprawdzić wytrzymałość naprężeń w najbardziej obciążonych miejscach na naprężeniach dopuszczalne. Miejsce niebezpieczne= najmniejszy przekrój δ=F/A≤δdop=k k=R/n F- uogólnione obciążenie A- uogólniony wskaźnik R- naprężenia niszczące n – współczynnik bezpieczeństwa. Stosowane oznaczenia: kr przy rozciąganiu, kc ściskaniu ks skręcaniu, kg – zginaniu Projektowanie na nośność graniczną Określenie obciążenia granicznego przy którym następuje utrata możliwości przenoszenia obciążenia: -osiągnięci granicy stanu wytrzymałości –utrata stateczności – pojawienie się drobnych odkształceń lub mikropęknięć Miejsce niebezpieczne – najmniejszy przekrój Prz≤Pdop=Pg/n Prz obcią. Rzeczywiste Pdop o. dopuszczalne Pg- graniczna nośność elementu konstrukcyjnego n – wsp. Bezpieczeństwa. WYTRZYMAŁOŚĆ ZMĘCZENIOWA Cykl naprężeń – ciągła zmiana naprężeń w czasie jednego okresu zmiany T Częstotliwość – ilość cykli w jednostce czasu t. F=1/t Parametry Cyklu Naprężeń: Średnie n.c. δm=δmax+δmin/2 Amplituda c.n δa= δmax-δmin/2 Zmiana naprężeń Δδ= δmax-δmin Liczba Asymetri cyklu R= δmin/δmax Liczba stałości obciążeń k= δm/δa |